Het levenspad: Het vers van mijn vader.

Zangeres Sera dacht dat ze nachtmerrie had toen de politie zei dat haar vader was overleden: ‘Dit kan niet waar zijn’ ,,44 jaar is hij maar geworden’’, zei Sera tegen presentator Jan Smit toen deze naar hem vroeg in de NPO 1-show van zaterdagavond 05-10-2024. ,,Hij kreeg een hartstilstand vertelt ze.’’

De zangeres was toen pas 12 jaar, maar herinnert zich zijn sterfdag als de dag van gisteren. ,,De politie kwam het ons vertellen. De dag daarvoor hadden we nog gebarbecued met zijn allen en was het superleuk geweest. En opeens komt hij gewoon niet meer thuis. (…) Ik heb nooit meer kunnen zeggen hoeveel ik van hem hou, ook al wist hij dat natuurlijk wel.’’

Het voelde voor haar als een nachtmerrie. ,,Ik dacht: dit kan niet waar zijn, ik moet even wakker worden. Toen dacht ik: ik schrijf de datum op mijn schoen met een pen. En als die er morgen nog opstaat, dan is het wel waar.’’ Zodra ze de volgende ochtend wakker werd, rende ze naar haar schoen. ,,Ik draaide mijn schoen om en dacht: het is echt. Het was geen droom.’’

Toen kwam mijn herinnering ook weer bovendrijven. Ik was toen mijn vader van mij wegging ook 12 jaar en maakte dezelfde nachtmerrie mee zoals Sera de zangeres in het muziekprogramma en ik vroeg mij af toen ik het verhaal van haar op tv hoorde en dat ik toen dacht “het is voor mij hetzelfde geweest”? Hoeveel mensen hebben dit meegemaakt en ook hetzelfde beleeft? Hoeveel mensen hebben het veel zwaarder en leven in angst vanwege terreur en oorlogen her en der?

Ik ben toen dit verhaal voor mij gaan opschrijven en noemde het:

Het Levenspad: Het vers van mijn vader.

De afwezigheid van mijn vader is een constante schaduw die mij heeft gevolgd door de jaren heen. Wanneer ik terugkijk, voel ik niet alleen de leegte van hem die ik moest ontberen, maar ook alle mogelijkheden die verloren zijn gegaan op mijn toekomstige en begaanbare levenspad. Hoe zou mijn leven eruit hebben gezien als hij er altijd wel was geweest? Wat zou het voor mijn moeder, voor mij en voor hem geweest zijn als hij een centrale figuur in mijn leven was blijven spelen en door was blijven leven? Door deze vragen te verkennen, schets ik het levenspad van mijn vader en mij zoals het pad had kunnen zijn, en hoe dat mijn eigen levensweg zou hebben gemaakt, beïnvloed of veranderd?

De herinneringen aan mijn vader uit de tijd dat hij er nog was, zijn allemaal flarden van momenten gebleven, het zijn magische beelden in mijn geheugen. Er zijn momenten van warmte, van bescherming, van een stille aanwezigheid die je als soort vanzelfsprekend gebruikt. De kracht en de geborgenheid die hij naar mij uitstraalde, waren als een fundament onder mijn kindertijd, zelfs al leek het soms ook dat hij fysiek niet altijd daar was. Raar is dat steeds als ik erop terugkijk.

Toen hij nog deel uitmaakte van mijn leven, had ik iemand om naar op te kijken, iemand om mij aan te spiegelen. Hij was toch mijn gids door de chaos van de wereld waarin ik opgroeide, een figuur van wie ik instinctief wist dat hij me zou helpen navigeren naar de overkant en door het onbekende aldaar. We hebben kleine en korte gesprekken gevoerd over simpele zaken en over school daar zullen wij zeker over hebben gehad denk ik soms en op momenten als wij samen aan de waterkant onze hengels uitgooide. Het zullen vragen geweest zijn die altijd over de kleine dingen gingen die ik als kind belangrijk vond misschien, vragen over mijn toekomst? Soms leek hij zich afzijdig te houden, ook hij worstelde met zijn eigen demonen, met zijn eigen gezondheid misschien, maar de verschillende momenten waarop hij er wel was voor mij, zijn mij altijd dierbaar bijgebleven.

Zo waren er de momenten als wij samen viste in het kanaal en een mooi plekje zochten tussen de waterlissen aan de waterkant, ook het inkorven van zijn postduiven, zijn hobby, zijn duiven vlogen van de Sint-Vincent-vlucht naar huis en dan moesten terugkomen op de klep van de kooi in onze achtertuin en misschien de Paaseieren wonnen voor het volgende moment zoals met Pasen, ook die keer dat hij mij naar boven duwde langs de stalen kooiladder omhoog richting zijn kraancabine die voor mijn gevoel als kind te hoog in de lucht hing, hij was dan trots, zo ging ik ook op zondagmorgen met hem naar de Hoogmis en waar hij dan met lage stem meezong en ik mij dan schaamde voor zijn zangtalent, voor een dubbeltje met mijn vader naar zijn voetbalclubje Blauw-Geel op zondagmiddag langs de lijn aan de Udense weg bij van Zutphen, zo zullen er nog wel enkele momenten meer zijn geweest die ik mij nu niet meer goed herinner.

De relatie tussen mijn vader en mij toen hij nog in mijn leven was, kende ook zijn ups en downs. Maar het is juist die grilligheid die zijn afwezigheid op mijn 12^de des te pijnlijker maakte. Hij is niet altijd een constante factor geweest, maar zelfs in zijn onvolkomenheid was hij een baken van grote stabiliteit. De momenten dat hij er was voor mij, gaven mij het gevoel dat ik er mocht zijn, dat er iemand was die bij mij emotioneel betrokken was.

Nu hij er al zo lang niet meer is al zo’n 70 jaar, voel ik zijn afwezigheid soms als een verlammende stilte. De jaren zonder hem hebben een leegte gevormd die nooit door mij volledig is gevuld. Wat had hij gezegd in al die cruciale momenten in mijn leven toen ik essentiële noodzakelijk stappen moest nemen? Wat had hij gedacht over mijn successen en mislukkingen? Zonder hem voelt het soms ook dat ik in een wereld leef waar ik zelf de antwoorden moest zoeken, zonder dat kompas dat hij voor mij toch was of had kunnen zijn en dat ik nooit heb kunnen gebruiken.

Ik betrap mezelf erop dat ik denk aan de raad die hij me misschien zou hebben gegeven. De gesprekken die we later nooit hebben gevoerd, de vaderlijke steun die ik nooit heb gevoeld, deze zijn als een ontbrekend hoofdstuk in mijn levensverhaal. In zijn ontbreken in mijn leven moet ik leren om mijn eigen vader te zijn, om de zelfverzekerde kracht en de zekerheid te geven die hij had kunnen bieden. Dit heeft me misschien sterk gemaakt, maar het heeft me ook kwetsbaar gemaakt door de diepten van een gemis dat ik nooit volledig heb kunnen plaatsen.

In de stilte van zijn afwezigheid zoek ik naar zijn stem in mij. Ik voel soms dat hij bij mij is, dat hij door mij heen spreekt, zelfs al heb ik die stem in werkelijkheid niet vaak genoeg gehoord. Het is telkens troostend maar ook pijnlijk, want zijn onzichtbaarheid betekent dat de gesprekken die ik in mijn hoofd met hem voerde, ik nooit een antwoord zal terugkrijgen.

Als mijn vader wel altijd in mijn nabijheid zou zijn geweest, zou mijn leven er gelijkwaardig anders uit hebben gezien? Ik stel me voor dat hij niet alleen een vader voor mij zou zijn geweest, maar ook een mentor, een vriend. Misschien had hij mij geholpen om de obstakels in mijn leven op een andere manier te overwinnen of op te ruimen. Zijn steun had me misschien meer zelfvertrouwen gegeven in de momenten dat ik die het meest nodig had.

Hij had me kunnen leren wat het betekent om fouten te maken en ervan te kunnen leren. Hij liet me zien dat het leven vol onverwachte wendingen zit, maar dat ik er altijd sterker uit had kunnen komen. Hij zou een gids zijn geweest in mijn keuzes, me begeleid hebben in mijn eerste stappen in de volwassenheid, en me gerustgesteld hebben in de momenten dat ik me verloren voelde.

Zijn nabijheid zou me misschien ook geholpen hebben om meer vrede te vinden met mezelf. Als ik opgroeide met zijn vaste aanwezigheid, had ik misschien meer ruimte gevoeld om fouten te maken, om risico’s te nemen, omdat ik altijd zou weten dat er iemand was die mij opving als het mis zou gaan. Het zou een leven zijn geweest met minder angst voor falen en meer durf om te dromen.

Het is een vraag die ik mezelf stel: wat als mijn vader en moeder langer samen waren gebleven? Wat zou dat voor mij hebben uitgemaakt? Het huwelijk van mijn ouders was perfect, maar in hun eigen complexe dynamiek hebben ze hun balans gevonden ook al was het maar 13 jaar. Misschien was het voor hen mogelijk om hun kleine geschillen opzij te zetten, om een ​​manier te vinden wanneer ze samen waren, niet alleen voor henzelf maar ook voor mij als voorbeeld.

Als mijn ouders samen waren gebleven, had ik een heel ander voorbeeld van een relatie gehad. Ik zou hebben gezien hoe mensen ondanks hun verschillen kunnen groeien en zich kunnen ontwikkelen, hoe ze elkaar kunnen ondersteunen in moeilijke tijden. Hun samenzijn had mij misschien een andere kijk op liefde en familie gegeven, een die minder gescheiden wordt door overlijden en hun verlies.

Hun gezamenlijke aanwezigheid zou mijn jeugd stabieler hebben gemaakt, misschien minder vol maar wel definitief. In plaats daarvan had ik één heel gezin gehad om terug te vallen, een veilige haven die mij door de stormen van het leven zou leiden.

Stel je eens voor: mijn vader en moeder die samen oud geworden waren. Hoe zou dat eruit hebben gezien? Het beeld dat in mij opkomt, is er een van rust en vrede. Ze zitten samen in hun tuin, genieten van de zonsondergang, hun handen in elkaar gevouwen als een teken van alles wat ze samen doorstaan ​​hebben. Ze hebben geleerd om de kleine ergernissen en verschillen naast zich neer te leggen en zijn tot een plek van gelijkwaardig begrip en respect geworden.

Als ze samen oud waren geworden, had ik ze zien veranderen, zien groeien in hun ouderdom. Ik had het voorrecht gehad om getuige te zijn van hun vaste reis, van hoe ze elkander steeds beter begrepen en liefhadden, maar de jaren verstreken. Hun relatie zou me hebben laten zien dat liefde niet altijd groots en meeslepen hoeft te zijn, maar dat het ook schuilt in de kleine dingen, in de stille momenten van het samen zijn.

Hun ouderdom had ook voor mij een ander perspectief op het leven gecreëerd. Het idee dat relaties niet perfect hoeven te zijn, maar dat je samen kunt groeien en ver ontwikkelen, het zou me meer inzicht hebben gegeven voor mijn eigen relatie. Hun levenspad zou mij de rust en zekerheid hebben gegeven die ik soms miste in mijn zoektocht naar mijn eigen plek in de maatschappij en de wereld.

Het idee dat ik mijn vader en moeder in hun oude dag mocht verzorgen, impliceerde me met een gevoel van spijt, maar ook van warmte. Het zou een eer geweest zijn om voor hen te zorgen, om hen te kunnen teruggeven wat zij mij in mijn jeugd hebben gegeven. Toen ik ouder werd, en in de laatste jaren hen mocht ondersteunen, kreeg ik een diepere verbinding met hun wereld.

Ik had hen kunnen helpen met de praktische zaken van het ouder worden, maar ook met de emotionele uitdagingen die daardoor gepaard gaan. Misschien hadden we in die tijd gesprekken gevoerd die we nooit eerder hebben gevoerd. Misschien had ik meer begrip gekregen voor hun keuzes, voor hun leven en hun relatie. Het zou een gelegenheid zijn geweest om oude wonden te helen, om tot verzoening te komen door het delen van hun leven.

De mogelijkheid om voor hen te zorgen zou mij ook een ander perspectief op het leven hebben gegeven. Het had me geleerd om geduldiger te zijn, om meer compassie te hebben, niet alleen voor hen maar ook voor mijzelf. Het zou een kans zijn geweest om hen als mensen te zien, met hun eigen gebreken en angsten, en niet alleen als mijn ouders.

Zeker weten, mijn levensweg zou anders zijn geweest als mijn vader een grotere rol had gespeeld, als mijn ouders samen waren blijven leven, als ik hen in hun oude dag had mogen verzorgen. Mijn keuzes, mijn zelfbeeld, mijn kijk op relaties en alles zou beïnvloed zijn door hun aanwezigheid.

Als mijn vader altijd in mijn nabijheid was geweest, zou ik misschien meer zekerheid hebben gehad in het leven. Ik had een vaderfiguur gehad om mij aan op te trekken, een mentor om mij te begeleiden in mysterieuze tijden. De afwezigheid van dat baken heeft me gedwongen om zelf sterk te zijn, om mezelf op te bouwen zonder de steun van die ene persoon die me zonder voorbehoud zou hebben begrepen.

Als mijn ouders samen waren blijven leven, zou ik misschien een stabieler fundament hebben gehad. Hun gezamenlijke aanwezigheid liet me zien dat het leven niet perfect was, maar dat er schoonheid zit in de imperfecties van relaties. Mijn kijk op liefde en familie zou milder zijn geweest, minder geplaagd door de angsten en twijfels die voortkomen uit het verlies van ouders.

Maar hoewel dit allemaal speculaties zijn, blijft één ding zeker: ondanks de afwezigheid van mijn vader en later mijn moeder, ondanks het feit dat mijn moeder alleen haar eigen weg is gegaan, heeft haar leven, in al zijn ingewikkeldheid, mij ook gevormd tot wie ik vandaag de dag ben. Misschien zou mijn levenspad anders zijn geweest, misschien had ik andere keuzes gemaakt, maar uiteindelijk heeft hun verhaal me geleerd wat het betekent om veerkrachtig te zijn, om te groeien ondanks de moeilijkheden die er zijn geweest en om altijd te blijven zoeken naar de betekenis ervan, zelfs in de afwezigheid van antwoorden.

*JGJCVA06-10-2024*levensles van mijn vader*