Herinneringen een onze tante, de Algemene Overste van de Choorstraat in ’s Hertogenbosch, moeder Elise van der Westen.

Zuster en Moeder Elise van der Westen.

Er was eens, in een klooster van rust en toewijding, een wijze en edele vrouw genaamd Zuster Elise van der Westen. Zij werd geboren in het jaar 1905 en groeide op met een hart vol liefde en een geest vol vastberadenheid. Al van jongs af aan voelde zij een roeping om het goede te doen, en zo trad zij toe tot een heilige gemeenschap van zusters, waar zij haar hele leven wijdde aan zorg, leiding en barmhartigheid.

In het grote klooster van de Goorstraat in Den Bosch achter de grote Sint Janskathedraal, en waar meer dan tweehonderd zusters aan verbonden waren in haar tijd. In dit klooster werd zij niet zomaar een eenvoudige dienares van het geloof. Nee, haar scherpe geest en moedige hart brachten haar tot grote hoogten. Zij werd Novicenmeesteres en leerde de jonge zusters niet alleen over de geboden en geloften, maar ook over de ware essentie van het mens-zijn. ‘Zelfs religieuzen zijn mensen,’ zei zij vaak met een warme glimlach. ‘Zonder rust en ontspanning kan men niet goed zorgen voor anderen.’

Op 7 juli 2019 bestond de Congregatie DMJ van de Choorstraat 199 jaar.

Zuster Elise van der Westen 1947 – 1965.

Het stokje wordt overgegeven aan Zuster Elise van der Westen in 1947. Ook haar termijn als Algemene Overste duurde 18 jaar en er zijn in haar bestuursperiode veel nieuwe uitdagingen aangegaan en ook beëindigd.

JOZEFOORD, Op 22 augustus 1952 werd het nieuwe gebouw St. Jozefoord in Nuland ingezegend. Daar was veel aan voorafgegaan. Rond 1945 leefde bij het Bestuur van de Congregatie de gedachte naar betere huisvesting uit te zien voor onze zieke en oudere zusters.

Bijzonder welkom was het aanbod van de heer en mevrouw Ras om hun landgoed ‘Duyn en Dael’ in Nuland over te nemen. Het huis van  de familie Ras was in de oorlog gebombardeerd en tijdelijk vonden zij een gastvrij onderkomen bij de Zusters van de Choorstraat. Eerst in het klooster in Oss: de Vlashoek en eenmaal terug in Nuland woonden zij maandenlang in het St. Martinushuis in de Kerkstraat. Na veel overleg kwam er op 3 mei 1948 de aankoop van de grond voor St. Jozefoord tot stand. Juridisch was zeer goed gekozen voor “een akte van schenking” want daarmee ging men met gesloten beurzen te werk terwijl er toch voorwaarden in de akte konden worden opgenomen, onder andere lijfrenten voor de familie Ras. Mevrouw Ras stelde er geen prijs op dat de villa opnieuw werd opgebouwd.

 

St. Jozefoord hoofdingang, er was geen meubilair meer om een groter huis bewoonbaar te maken.

Zij wilde geen buren dichtbij. Het echtpaar Ras liet voor zichzelf een eenvoudige bungalow bouwen, Huize ‘De Toevlucht’, die na verbouwingen in 1990 is afgebroken, omdat het er zo vochtig was, opnieuw werd opgebouwd en anno 2019 nog steeds als vakantiehuis voor de zusters gebruikt wordt.

Er werd een klooster gebouwd voor ongeveer 100 zusters en op 22 augustus 1952 kwamen de zusters uit Hintham en daarna de bejaarde zusters uit het Moederhuis en van de verschillende afdelingen. Voor de zieke zusters was er een aparte vleugel, de overige zusters, zowel verzorgden als verzorgenden woonden in het overige gedeelte. Er werd nog niet over verzorgden gepraat. Oud en jong deed dapper mee om er een fijn huis van te maken.

In de vorige aflevering van het blad de Heeriaan is er gesproken over de opening van Sint Jozefoord. Maar er gebeurde meer. In 1953 werd in het Instituut voor Doven te Sint-Michielsgestel een stichting in het leven geroepen.

Tijdens het kapittel van mei 1953 wordt Zuster Elise herkozen (2) als Algemene Overste. In januari 1953 waren er 675 geprofeste zusters in deze Congregatie. In het noviciaat nog eens 27 aspiranten, 12 novicen en 6 Postulanten. Totaal 720  zusters.

In 1954 viert Zuster Elise haar zilveren kloosterfeest. Het wordt groots gevierd en alle zusters krijgen de gelegenheid om persoonlijk naar het Moederhuis te komen. Voor het eerst droegen de zusters toen het vernieuwde habijt.

In 1954 kwam het bestuur op het idee een klein boekje vol foto’s met korte teksten, uit te geven. Eigenlijk een boekje om de Congregatie en het werk te promoten. Lay-out, omslag en tekeningen van dit boekje werden verzorgd door de Slotzusters Augustinessen te Maarssen. Het boekje had als titel ‘In de schaduw van de Sint Janskathedraal. De ondertitel luidde: ‘Daar bloeide de liefde open in haar schoonste vormen onder het devies: In omnibus charitas, in alles de liefde’.

In juli 1956 werd op initiatief van de Algemene Overste van Zusters Franciscanessen SFIC in Veghel een bijeenkomst gepland met vertegenwoordigsters van vijf congregaties. Veghel zelf, Schijndel, Veldhoven, Mariënburg en de Choorstraat DMJ Den Bosch.

Zij wilde namelijk invoeren dat ‘haar zusters’ eenmaal per jaar naar huis op bezoek zouden mogen.

Mgr. Mutsaerts (toenmalige bisschop van ’s-Hertogenbosch) adviseerde haar om hier met de genoemde Algemene Oversten te overleggen. Begin november werd in de vergadering van het Algemeen Bestuur DMJ van de Choorstraat besloten dat elke zuster per kalenderjaar één dag naar huis zou mogen gaan. Van dit besluit werd op 8 november 1956 aan de vier bovengenoemde congregaties mededeling gedaan. De uitvoering van het besluit zou ingaan 1 januari 1957, maar was voor wijzigingen vatbaar. Het definitieve besluit omvatte 10 punten die als een aardige surprise naar alle huizen werden gestuurd en op strooiavond 5 december precies om 21.00 uur ’s avonds bekend zou worden gemaakt.

Hoe uitbundig de vreugde was, zullen de zusters die het meegemaakt hebben, nog wel weten. Daar getuigden ook de telefoontjes, telegrammen en andere leuke reacties van. Die kwamen vooral van de families van de zusters!

Op 2 oktober vertrokken Mgr. Oomens en de Zeereerwaarde Moeder Elise vanuit Brussel met de Sabena naar de Congo voor een lange oriëntatiereis.

Tijdens het kapittel van mei 1959 wordt Zuster Elise voor de tweede keer (3) herkozen als Algemene Overste, dit wordt haar laatste bestuursperiode.

In het midden de Eerwaarde Moeder Zuster Elise van der Westen.

Haar wijsheid en kracht bleven niet onopgemerkt. Toen de gemeenschap iemand nodig hadden die hen kon leiden door stormen en uitdagingen, daarom werd Zuster Elise gekozen als hun 10^de Algemene Overste van DMJ Choorstraat Den Bosch. Driemaal achter elkaar opnieuw gekozen worden wil wat zeggen en deze achttien jaar in totaal moeten de laatste 6 jaar worden aangevraagd in Rome. In dit klooster droeg zij deze zware last op haar schouders, maar nooit zonder hoop, nooit zonder een lach en altijd met een onwrikbaar geloof in het goede.

Zij was een vrouw die sprak wat haar hart haar ingaf, zelfs als haar woorden ingingen tegen de algemene mening. Haar stem was helder als de klokken in de toren, haar boodschap was er een van rechtvaardigheid en mededogen. Haar zusters kwamen naar haar met zorgen en twijfels, en zij wist altijd het bijkomstige van het wezenlijke te scheiden. Wat werkelijk telde, was liefde, gemeenschap en trouw aan de roeping die zij met allen deelden.

Ook als huisoverste na haar Algemene Overste opdracht was er de volgende taak en niet blijven stilzitten, een taak die zij twaalf jaar daarna vervulde in diverse kloosters in het land onder andere in Beverwijk en Nuland, bleef zij haar zusters bijstaan met zorg en begrip. Onder haar leiding bloeide de gemeenschap, en velen herinnerden haar als een baken van licht in donkere tijden. Zij was een gids, een beschermster, een bron van kracht.

Op een zomerdag, op 10 juli 1995, sloot Zuster Elise voorgoed haar ogen en keerde zij terug naar het eeuwige licht. Maar haar geest bleef voortleven in de harten van degenen die haar liefhadden. Tante ligt begraven op het kloosterkerkhof van de Congregatie. Het kerkhof is sinds 1952 gelegen naast het van oorsprong bestaan

de kloosterverzorgingshuis Sint Jozefoord te Nuland. Dit huis heeft Tante Elise samen met haar bestuur in die tijd verworven en opengesteld voor haar medezusters die op een moment in hun leven verzorging nodig hadden. Sint Jozefoord, Duyn en Daelseweg 15, 5391 EC Nuland, (gemeente ‘s-Hertogenbosch).

Het Rusthuis is gelegen in een bosrijke omgeving aan de rand van de gemeente ’s Hertogenbosch, hier biedt het Sint Jozefoord zorg en ondersteuning zoals de zusters dat zeventig jaar geleden ook al deden steeds met persoonlijke aandacht en oprechte betrokkenheid.

Haar familie herinnerd haar niet alleen als een toegewijde zuster, maar ook als hun geliefde Tante Elise, een vrouw die wist wat ze wilde en die nooit aarzelde om op te komen voor wat juist was. En zo leeft in de harten van haar familie en haar nog levende medezusters het leven van haar en het verhaal voort. Het leest als een sprookje van wijsheid, moed en onvoorwaardelijke liefde. *JGJCVA15-02-2025*Een eerbetoon aan zuster Elise van der Westen*onze tante*